Tabela sadržaja
Narodno pozorište Pirot predstavlja jednu od najznačajnijih kulturnih institucija u jugoistočnoj Srbiji. Sa tradicijom dugom skoro 140 godina, ovo pozorište je neizostavan deo kulturnog identiteta grada Pirota i regiona Ponišavlja. Smештeno u srcu grada, Narodno pozorište Pirot i danas privlači ljubitelje pozorišne umetnosti iz cele Srbije.
Istorija osnivanja
Pozorišni život u Pirotu započeo je davne 1887. godine osnivanjem prve pirotske pozorišne družine. Prvi pisani tragovi o pozorišnoj aktivnosti vezani su za ovu pionirsku grupu entuzijasta koja je želela da izvodi pozorišne komade pred građanima Pirota. Posebno je značajan pokušaj ove družine da na Vidovdan izvede predstavu „Boj na Kosovu“ Jovana Subotića, što predstavlja jedan od prvih organizovanih pozorišnih događaja u gradu.
Profesionalno pozorište u Pirotu
Organizovan i kontinuiran rad Narodnog pozorišta Pirot započeo je 1944. godine, kada je na prvoj konferenciji USAOS Pirota osnovana Okružna kulturno-prosvetna ekipa. Ova ekipa imala je horsku, diletantsku i muzičku sekciju, a diletantska sekcija je izvodila horske recitacije, skečeve i muzičko-scenske slike.
Prelazak u profesionalni ansambl
Prelomni trenutak u istoriji pirotskog pozorišta desio se februara 1945. godine, kada je okružno diletantsko pozorište inaugurisano u Okružno narodno pozorište. Ministarstvo prosvete dalo je blagoslov za formiranje repertoara, uprave i ansambla. Od inicijalne grupe od tridesetoro glumaca, čak dvadeset dvoje postali su profesionalni glumci, što je bio izuzetan uspeh za jedno gradsko pozorište tog perioda.
U maju 1946. godine održana je osnivačka skupština na kojoj je definisana misija pozorišta – da bude namenjeno najširim slojevima društva i da predstavlja „izvanredno sredstvo“ za vaspitanje i kulturno uzdizanje naroda.
Lokacija i zgrada pozorišta
Narodno pozorište Pirot danas je smešteno u ulici Branka Radičevića broj 1, u centru grada Pirota. Zgrada pozorišta je tokom godina prolazila kroz brojne renovacije i adaptacije kako bi se prilagodila savremenim pozorišnim standardima.
Već krajem 1944. godine, pirotski list „Sloboda“ objavio je vest da Pirot dobija pozorišnu salu. Renovirana je sala Zanatlijskog doma Esnaf, a prva pozorišna predstava u ovoj sali bila je „Pokojnik“ Branislava Nušića. Tokom leta 1953. godine pozorišna zgrada je ponovo renovirana, što je omogućilo ansamblu bolje uslove za rad.
Razvoj kroz decenije
Pedesete godine
Od sezone 1949/50 Okružno pozorište postaje profesionalno, odnosno gradsko pozorište. Prvi profesionalni glumci bili su Olga Živković, Mira Stanković, Stojan Golubović, Vidosav Mijalković i Vlastimir Živković. Oktobra 1953. godine Gradsko pozorište prerasta u Narodno pozorište.
Šezdesete godine i kasnije
Šezdesetih godina prošlog veka, Narodno pozorište Pirot uvodi u praksu angažovanje profesionalnih glumaca i saradnju sa renomiranim rediteljima i scenografima. Godine 1967. u pozorištu je ostalo samo nekoliko glumaca, ali je vitalnost pozorišne ideje osigurala opstanak ove institucije na pozorišnoj mapi Srbije.
U februaru 1964. godine počela je da radi Akademska mala scena Narodnog pozorišta, što je bio važan korak u diversifikaciji programa.
Današnje aktivnosti
Danas, Narodno pozorište Pirot radi sa malim ali izuzetno talentovanim ansamblom koji svake godine učestvuje na prestižnim festivalima širom Srbije. Pozorište se može pohvaliti raznolikim repertoarom koji uključuje:
- Domaće komedije i drame
- Klasične svetske komade
- Predstave za decu
- Savremene adaptacije
Festivali i priznanja
Narodno pozorište Pirot redovno učestvuje na festivalima kao što su:
- Susreti profesionalnih pozorišta Srbije „Joakim Vujić“
- Revija predstava malih formi (organizator)
- ZIPO fest u Aleksincu
- Festival „Dani komedije“
Predstava „Mali Geza“ u režiji Stevana Bodrože donela je posebno priznanje – proglašena je za najbolju predstavu na pozorišnim susretima „Joakim Vujić“ u Lazarevcu, a glavna uloga Aleksandra Radulovića nagrađena je najboljom glumačkom kreacijom.
Saradnja sa drugim institucijama
Pored saradnje sa pozorištima širom Srbije, Narodno pozorište Pirot uspešno sarađuje i sa pozorištima iz inostranstva. Pozorište takođe organizuje godišnji festival „Revija predstava malih formi“, na kojem gostuju renomirane pozorišne trupe iz Beograda, Niša, Zaječara i drugih gradova.
Jubileji i značajni datumi
Narodno pozorište Pirot obeležilo je više značajnih jubileja:
- 2024. godina: 80 godina profesionalnog pozorišta i 135 godina od osnivanja Pirotske pozorišne družine
- 2019. godina: 75 godina od osnivanja profesionalnog ansambla
Kontakt informacije
Adresa: Branka Radičevića 1, Pirot
Telefon: 010 322677
Veb sajt: www.narodnopozoristepirot.rs